Je bent een snelgroeiende toeleverancier in Brainport. Een grote OEM'er wil met je in zee. De salesman ziet de deal van zijn leven. Het contract is dik, de aansprakelijkheid onbeperkt, maar ach: als kleine partij heb je toch niks in te brengen? Je tekent.
Gaat het mis, dan kan dat volgens Jarno Holleman van Howden niet alleen het einde van je bedrijf betekenen. "Bij bestuurdersaansprakelijkheid kan ook je privévermogen aansprakelijk gesteld worden." Wie bewust aansprakelijkheden naar zich toe trekt die hij niet kan dragen, loopt het risico op onbehoorlijk bestuur.
In deze videopodcast gaan Wesley Stolzenbach, directeur van het Eindhovense kantoor van Howden, en risk consultant Jarno Holleman in op een vraag die elke groeiende maakonderneming zou moeten stellen: hoe groei je hard, zonder onderweg te struikelen over risico's die je vooraf had kunnen zien?
Geen tijd? Dit is het korte antwoord
Wat doet Howden? Een onafhankelijke, wereldwijde verzekeringsmakelaar en risicoadviseur, met een gespecialiseerd team in Eindhoven voor de innovatieve maak- en hightechindustrie.
Het credo: verkennen, voorkomen, verzekeren. Altijd in die volgorde. De verzekering is het sluitstuk, niet het begin.
Meest onderschatte risico's: afhankelijkheden (van personen en in de keten), slechte contracten en cyber.
Grootste groeikansen in Brainport: semiconductors, defensie, renewable energy en data en AI.
Tip voor morgen: vraag jezelf af wat er gebeurt als je twaalf maanden uit de roulatie ligt.
Wat doet Howden?
Howden is een onafhankelijke, wereldwijde verzekeringsmakelaar en risicoadviseur, met 24.000 collega's wereldwijd, waarvan 600 in Nederland. In Eindhoven zit een gespecialiseerd team voor bedrijven in de innovatieve maak- en hightechindustrie. Ze werken vanuit drie pijlers:
Risicomanagement en verzekeringen voor bedrijven, inclusief kredietverzekering.
Employee risk & benefits: duurzame inzetbaarheid en verzuim, maar ook collectieve regelingen voor zorg, WIA en pensioen.
Private clients: advies voor vermogende particulieren, vaak met een bijzonder component, zoals een exclusief huis, een kunstcollectie of een verzameling oldtimers en sportwagens.
Waarom is Brainport zo bijzonder?
Omdat succes hier zelden aan één partij te danken is. "Het zijn geen losse, op zichzelf staande bedrijven," zegt Wesley. In Brainport werken grote OEM'ers, toeleveranciers, kennisinstituten, de overheid en zelfs sportverenigingen samen in één ecosysteem. "Het is de kracht van het collectief."
En eerlijk is eerlijk: het team van Howden heeft een zwak voor alles wat met de maakindustrie en innovatie te maken heeft. Dan zit je in deze regio goed.
Waar zit de grootste groei in de hightech-maakindustrie?
Volgens Wesley daar waar momentum, technologie en samenwerking samenkomen. Hij ziet vier pijlers:
Semiconductors. De wereldwijde vraag naar chips groeit nog steeds enorm, en daar profiteert de hele keten van.
Defensie. Europa wil autonomer worden en er komt meer kapitaal beschikbaar voor innovatie.
Renewable energy. Solar, windparken en alles wat met duurzaamheid en energieonafhankelijkheid te maken heeft.
Data en AI. Datacenters, AI-toepassingen en het effect daarvan op productontwikkeling.
Ben ik verzekerd als ik de defensiemarkt op ga?
Niet vanzelf. Jarno ziet het bij klanten gebeuren: bedrijven breiden hun core business uit naar defensie, omdat daar een grote markt ligt. Dan moet je toetsen of je huidige verzekering dat ook dekt, of in gesprek gaan met de verzekeraar over wat je precies gaat doen.
Is een verzekering de oplossing voor je risico's?
Zelden, zegt Wesley. "Als jouw grote toeleverancier in Azië uitvalt, dan lost de verzekering niet jouw productieproces op." Valt je grootste debiteur om, dan krijg je een schadeloosstelling, maar het probleem is daarmee niet weg.
Daarom werkt Howden met een vast credo: verkennen, voorkomen, verzekeren. "En altijd in die volgorde. Want anders heb je nooit een sluitend verzekeringsprogramma."
Verkennen: welke risico's heb ik, welke ken ik, en welke ken ik nog niet?
Voorkomen: welke maatregelen neem je? Dat kan contractueel zijn of technisch.
Verzekeren: wat er dan overblijft, het restrisico, verzeker je.
Wat betekent risicobewust ondernemen?
Níet risicomijdend ondernemen. "Dat is vaak de misvatting," zegt Wesley. "Ondernemen is risico nemen." Het gaat erom dat je bewust kiest. Wie weet welke risico's hij loopt en welke impact die hebben, kan achteraf nooit een verkeerde beslissing hebben genomen. Hij wist het immers vooraf.
Jarno inventariseert als risk consultant de risico's, kijkt hoe ze te beperken zijn, en wat buiten de risicobereidheid van de ondernemer valt, gaat naar een verzekering.
Hoe verloopt zo'n traject?
Het begint met een gesprek. Wat ga je doen, wat is je (vaak innovatieve) idee? Daarna brengt Howden je bedrijfsprocessen in kaart, zoekt de risico's daarin op en volgt een advies.
Wesley benadrukt dat het zelden een reactief gesprek is. Ze vragen naar je ambitie, je doelen, en wat je zelf onzeker maakt. Het doel is toekomstbestendig verzekeren: een programma dat niet alleen vandaag past, maar meegroeit met je ambitie. Daarom nemen ze nooit blind oude polissen over.
Welke risico's onderschatten start-ups en scale-ups het vaakst?
Een start-up is van nature kansgedreven, met een lage risicoperceptie. Logisch, maar riskant. De gemene deler die Wesley ziet:
Afhankelijkheden. Van sleutelpersonen in je organisatie, maar ook je eigen positie in de supply chain. Hoe hangen al die afhankelijkheden met elkaar samen?
Contractmanagement. Vooral in het internationale speelveld. Howden noemt dat "sales versus legal": de salesman wil de grote deal, legal ziet wat er allemaal mis kan gaan.
Cyber en AI. AI biedt kansen, maar het cyberrisico evolueert razendsnel. Veel bedrijven denken dat het hen niet overkomt, omdat ze te klein zijn of er niks te halen valt. "Terwijl niks minder waar is."
Waarom vinden innovatieve bedrijven risico's lastig?
"Het zijn in de basis vaak gewoon techneuten," zegt Wesley. "Uitvinders met een heel goed idee die uiteindelijk ondernemer worden." Ze hebben een mooi businessplan, financieel vaak tot in de puntjes uitgewerkt. Maar welke risico's daarbij horen en hoe je die verzekert? Daar hebben ze vaak nog niet bij stilgestaan.
Worden risico's groter als je groeit?
Ze worden vooral anders. Howden werkt met een lifecycle-benadering: een start-up heeft heel andere risico's dan een scale-up, een advanced manufacturer of een corporate. En de impact verschilt. Een corporate kan risico's beter dragen. Bij een start-up kan één incident veel harder aankomen.
Daar komt bij: een corporate heeft een eigen legal- en riskmanagementafdeling. Een start-up niet, terwijl de behoefte aan kennis in die vroege fase juist het grootst is.
Waar moet je op letten als je internationaal opschaalt?
Je krijgt te maken met andere culturen, andere soorten contracten en lokale verzekeringsverplichtingen. Niet iedereen is daar even goed mee bekend. De kunst is om je verzekeringsprogramma passend te houden bij nu én bij waar je naartoe wilt.
Kan een OEM-contract je bedrijf, en je huis, kosten?
"Daar ben ik echt absoluut van overtuigd," zegt Wesley. Een slecht contract is funest en kan letterlijk de stekker eruit betekenen. Een goed contract geeft vertrouwen richting je contractpartners. Klanten doen graag zaken met partijen die alles op orde hebben.
En dan de grootste misvatting: dat je als kleine toeleverancier van een grote OEM'er niks in te brengen hebt en alles maar moet accepteren. "Men moet beseffen dat er ook sprake is van een soort van wederkerigheid." Beide partijen hebben belang bij elkaar. Met een paar kleine aanpassingen heb je vaak een contract dat voor iedereen acceptabel is.
Ben je als directeur van een toeleverancier privé aansprakelijk voor een slecht contract?
Dat kan. Jarno waarschuwt voor het bestuurdersaansprakelijkheidsrisico: als je bewust een contract aangaat dat je niet kunt dragen, kan ook je privévermogen aansprakelijk worden gesteld. Een bestuurdersaansprakelijkheidsverzekering is daarom een belangrijk instrument, al is die voor start-ups vaak lastiger te regelen. Howden helpt om ook daar toch een goede oplossing voor te vinden.
Twijfel je over een contractbepaling? Klanten mogen altijd aankloppen. "We zijn geen juristen, maar we kunnen daar wel zeker in meedenken."
Hoe bescherm je intellectueel eigendom in de hightech?
Wesley ziet drie valkuilen:
De ontwikkeling. Innovatie gaat vaak sneller dan de bescherming. Onvoldoende documentatie, zaken te laat vastgelegd. En steeds vaker co-creatie: eerst was duidelijk wie het ontwerp bezat, maar na een paar aanpassingen en samenwerking wordt dat heel complex.
De bescherming. Is je IT niet goed beveiligd, dan ben je kwetsbaarder voor inbreuk, door een crimineel of per ongeluk.
Inbreuk door jezelf. IP werkt twee kanten op. In een omgeving waar iedereen innoveert, kun je ook per ongeluk inbreuk maken op het IP van een ander. "Weliswaar te goeder trouw, maar je hebt wel een flinke claim aan je broek hangen." Howden houdt daar rekening mee in de verzekeringsprogramma's, zodat het geen showstopper wordt.
Wat betekent private equity voor je risicoprofiel?
Het investeringsklimaat in Nederland verandert. Er komen nieuwe spelers bij, waaronder private equity en buitenlandse investeerders. Wesley is daar blij mee, want het is belangrijk voor innovatie in de regio.
Maar buitenlandse investeerders nemen hun eigen gebruiken mee, en die willen ze op het Nederlandse landschap plakken. Het gevolg: onredelijke eisen. Zijn voorbeeld: "het verzekeren van bestuurdersaansprakelijkheid voor 10 miljoen, voor een bedrijf dat nog geen miljoen omzet maakt." Of productaansprakelijkheidslimieten die ongekend zijn.
Dat is voor de klant niet acceptabel en voor de verzekeraar ook niet. Howden onderbouwt dan richting de investeerder wat gebruikelijk en redelijk is, zodat het niet alleen een vinkje op de checklist van hun legal counsel wordt. Zoals Jarno zegt: "Het is aan ons de taak om die standaard juist custom made te maken."
Welke risico's brengt de energietransitie met zich mee?
"Innovatie lost altijd een probleem op," zegt Wesley. "Alleen er ontstaan dan weer nieuwe risico's." Zonnepanelen losten het probleem van energiecapaciteit op, maar brachten veel technische risico's mee toen ze massaal op daken kwamen te liggen.
Nu zijn het vooral de grote, verplaatsbare batterijopslagsystemen. "Wat ook enorm brandbaar is," zegt Jarno. Plaats zo'n systeem dus niet naast bedrijfskritische processen of naast iets dat al brandbaar is, maar liefst op een afgelegen plek. Howden heeft daar een eigen afdeling voor.
Het advies: Howden juicht de energietransitie toe, maar doe het verantwoord. Haak ze vanaf dag één aan, zodra je het plan hebt. Dan voorkom je dat je achteraf vastloopt op verzekeringsproblemen die moeilijk op te lossen zijn.
Welke risico's breng je als eerste in kaart bij een scale-up?
"Dat klinkt heel gek, maar eigenlijk kunnen we geen risico's overslaan," zegt Wesley. Toch springen er twee uit: cyber en afhankelijkheid. Breng je toeleveranciersketen in kaart, je afnemersketen en je eigen plek in de keten. Juist dat laatste wordt vaak vergeten. Sommige bedrijven zijn een groep met interne toelevering tussen onderdelen, en ook daar kan van alles misgaan. Hoe harder je groeit, hoe groter die afhankelijkheid, en hoe minder zicht je erop hebt.
Jarno vult aan dat Howden risicobreed kijkt: niet alleen bedrijfsrisico's, maar ook personeel, krediet en pensioen.
Hoe maakt een CFO risico bespreekbaar zonder groei te remmen?
De rol van de CFO is volgens Wesley de afgelopen 10 tot 20 jaar compleet veranderd. Vroeger paste de CFO op de centjes en zorgde hij dat de balans klopte. Nu wordt van hem verwacht dat hij continuïteit bespreekt. Welke risico's hebben echt impact? Hoe blijf ik veerkrachtig bij geopolitieke ontwikkelingen? "Zijn we wel in controle, ook als X, Y of Z gebeurt?"
CFO's denken steeds meer in toekomstscenario's en leren omgaan met onzekerheid, in plaats van alleen naar vandaag te kijken.
Wat is een business impact analyse?
Een tool waarmee Howden de supply chain van een bedrijf helder in kaart brengt: toeleveranciers, afnemers en interne toelevering, inclusief de kwetsbaarheden daarin. Daarna heb je een heel ander gesprek. En dat gaat niet altijd over verzekeringen, maar over maatregelen. Moeten we strategische voorraden aanleggen? Extra maatregelen nemen op die ene bijzondere locatie? Pas daarna kijk je naar een verzekeringsoplossing.
Zo'n analyse kijkt niet alleen naar je eigen bedrijf, maar ook naar je belangrijkste klanten en toeleveranciers.
Wat is de beste tip om morgen al toekomstbestendiger te groeien?
Wesley geeft CEO's en CFO's twee vragen mee. Eén: wat wil ik bereiken? En twee: "Wat is het effect als er iets gebeurt en ik twaalf maanden uit de roulatie kom te liggen?"
Dat kan door een brand zijn, een andere grote schade of een cyberincident. "Maar dan zijn we wel heel benieuwd naar het plan," zegt Jarno.
Veelgestelde vragen over risicomanagement en verzekeren in de maakindustrie
Wat is het verschil tussen een verzekeringsmakelaar en een verzekeraar?
Een verzekeraar draagt het risico. Een makelaar zoals Howden adviseert onafhankelijk over risico's en plaatst verzekeringen bij verzekeraars die het best passen bij het bedrijf.
Wat betekent verkennen, voorkomen, verzekeren?
Het credo van Howden: eerst je risico's in kaart brengen, dan maatregelen nemen om ze te beperken, en pas het restrisico verzekeren.
Waarom is een verzekering niet genoeg als risicomanagement?
Een verzekering geeft een schadeloosstelling, maar lost het probleem niet op. Valt een cruciale toeleverancier uit, dan draait je productie daar niet door.
Welke risico's onderschatten start-ups het vaakst?
Afhankelijkheden van personen en in de supply chain, slechte contracten (vooral internationaal) en cyberrisico's.
Wat is bestuurdersaansprakelijkheid?
Het risico dat een bestuurder persoonlijk aansprakelijk wordt gesteld, bijvoorbeeld bij onbehoorlijk bestuur. Dan kan ook het privévermogen in het geding komen.
Kun je als bestuurder privé aansprakelijk zijn voor een contract?
Ja, als je bewust een contract aangaat met aansprakelijkheden die het bedrijf niet kan dragen, kan dat als onbehoorlijk bestuur worden gezien.
Kan een kleine toeleverancier onderhandelen over het contract van een grote OEM'er?
Ja. Er is sprake van wederkerigheid: beide partijen hebben belang bij elkaar. Vaak leveren een paar kleine aanpassingen al een contract op dat voor iedereen acceptabel is.
Is mijn verzekering geldig als ik voor defensie ga werken?
Niet automatisch. Laat je huidige verzekeringsprogramma toetsen en bespreek met de verzekeraar wat je in de defensiemarkt gaat doen.
Kun je inbreuk op intellectueel eigendom verzekeren?
Ja, ook de situatie waarin je per ongeluk inbreuk maakt op het IP van een ander kan in een verzekeringsprogramma worden meegenomen.
Wat is een business impact analyse?
Een analyse van je supply chain, inclusief toeleveranciers, afnemers en interne toelevering, om kwetsbaarheden te vinden en maatregelen te bepalen.
Waarom zijn batterijopslagsystemen een brandrisico?
Grote batterijopslagsystemen zijn zeer brandbaar. Plaats ze bij voorkeur op een afgelegen plek, niet naast bedrijfskritische processen of andere brandbare materialen.
Hoe ga je om met verzekeringseisen van private equity?
Laat een makelaar onderbouwen wat redelijk en gebruikelijk is. Investeerders stellen soms limieten die niet passen bij het risicoprofiel, zoals 10 miljoen bestuurdersaansprakelijkheid voor een bedrijf met minder dan een miljoen omzet.
Welke vraag moet elke CEO of CFO zichzelf stellen?
Wat er gebeurt als het bedrijf twaalf maanden uit de roulatie ligt, bijvoorbeeld door brand, een grote schade of een cyberincident, en wat dan het plan is.
Dus: weet jij wat er in jouw OEM-contract staat?
En weet je wat er gebeurt als je fabriek twaalf maanden plat ligt? Als je op een van die vragen niet direct een antwoord hebt, ben je niet de enige. Maar het is wel het moment om je risico's eens goed te verkennen, te voorkomen wat je kunt voorkomen, en pas daarna te verzekeren. Twijfel je over een bepaling in een contract met een OEM'er, of wil je weten waar jouw bedrijf staat? Neem contact op met Wesley Stolzenbach of Jarno Holleman van Howden in Eindhoven.
Want ondernemen is risico nemen. Zorg alleen dat het niet je huis is.