Industriële verpakkingen: wat kost een slechte verpakking écht? Stel je voor: een module van bijna twee ton, net van de lijn bij een high-tech machinebouwer. Maandenlang engineeringwerk, tonnen euro's aan waarde. En dan zet iemand in het magazijn hem op een pallet, draait er wat wikkelfolie omheen, nog een spanbandje erbij, en hup, de vrachtwagen in. Dat gaat tien keer goed. Tot het een keer fout gaat. Erik Holman, verantwoordelijk voor sales & marketing bij Faes Packaging, ziet het nog steeds geregeld gebeuren. In deze videopodcast van De Industrie Online vertelt hij waarom een kapotte levering je veel meer kost dan je denkt, waarom er in Nederland schuren vol lege kisten staan, en hoe de verpakking van de toekomst zichzelf verbetert. Geen tijd? Dit is het korte antwoord Wat zijn industriële verpakkingen? Maatwerk transportverpakkingen zoals flightcases, houten kisten met interieur, schuim en veersystemen, ontworpen om kostbare modules en tools heel van A naar B te krijgen. Wat kost transportschade? Volgens onderzoek dat Faes samen met de Rijksuniversiteit Groningen deed, ben je bij een defect bij aankomst al snel twee tot drie keer meer kwijt dan normaal: spoedonderdelen, expresstransport, extra voorraad en verloren manuren. Hoe voorkom je het? Ontwerp de verpakking op basis van de route, de waarde en de risico's onderweg, en test haar met valproeven en sensoren. Hoe verlaag je de kosten? Kijk naar de total cost of ownership van verpakkingen in plaats van de prijs per kist, en laat verpakkingen beheren in een pool of via pay-per-use. Wat zijn industriële verpakkingen precies? Vergeet de supermarkt. Industriële verpakkingen zijn er voor spullen waar je liever niet aan denkt als ze vallen: modules voor chipmachines, medische systemen, defensiematerieel, IT-apparatuur. Faes Packaging maakt ze al bijna 40 jaar. En het begon, verrassend genoeg, bij rock-'n-roll. Faes is geboren uit flightcases: de zwarte kisten die je achter elk festivalpodium ziet staan. Die cases zijn zo stevig dat je er volgens Erik met een tank overheen kunt rijden. Die kennis gaat nu naar heel andere werelden: flightcases en koffers op maat; houten omkistingen met een frame en een interface waarop het product vastzit; maatwerk interieurs van schuim of met speciale veersystemen; verpakkingen voor cleanroomtoepassingen, gevaarlijke stoffen of producten die bijna niets mogen wegen maar overal tegen moeten kunnen. Voor welke sectoren maakt Faes verpakkingen? Vooral high-tech (met de semiconductorindustrie om de hoek), defensie, de medische sector en entertainment. Goed voor tussen de 15.000 en 20.000 verpakkingen per jaar. Wat is het gekste dat Faes ooit heeft verpakt? Vraag het Erik en hij hoeft niet lang na te denken. Spiegels voor een van de grootste telescopen ter wereld. In Chili wordt een telescoop gebouwd met een doorsnede van zo'n veertig meter. De spiegels worden in Spanje gemaakt, zijn ongeveer 2,5 meter groot en reizen continu heen en weer voor reiniging en onderhoud. Over zee, door de lucht. Faes bouwde er kisten voor met dempers en schoksensoren. Stel je voor dat je degene bent die moet uitleggen dat er eentje gebarsten is. Rugzakken voor accu's bij defensie. Ze moeten licht zijn, want een militair sjouwt al genoeg. Maar als zo'n accu in brand vliegt, mag dat geen ramp worden. Nucleaire isotopen. Die stop je niet even in een kartonnen doosje. Veiligheid en duurzaamheid moeten allebei kloppen. En het mooiste werk? Dat is volgens Erik juist het product waarvan iedereen eerst denkt: hoe gaan we dít in vredesnaam verpakken? Voor welke seriegrootte is maatwerk verpakken geschikt? Faes is op zijn best bij series van 20 tot 50 stuks. Tien miljoen dozen kan ook, maar daar zit de lol niet. Die zit in de complexe, kostbare klussen waar standaardoplossingen tekortschieten. Wat kost een product dat beschadigd aankomt (dead on arrival)? In de branche heet het een 'dead on arrival', of DOA: het product komt kapot aan. En dat kost je al snel twee tot drie keer meer dan normaal. Dat bleek uit onderzoek dat Faes samen met de Rijksuniversiteit Groningen deed. Het venijnige: de meeste van die kosten zie je nergens terug. Welke verborgen kosten zitten er aan transportschade? Speel het scenario even af. De module komt aan, er is iets verbogen. Wat gebeurt er dan? Spoedonderdelen. Zelden is alles stuk, maar spare parts moeten nú komen. Expresstransport. Koeriers, extra zendingen, alles met spoed. Extra voorraad. Want stel dat het nóg een keer gebeurt. Verloren manuren. Jan wordt uit de operatie getrokken: 'Jij zorgt dat dit opgelost wordt.' Jan staat gewoon op de payroll, maar doet zijn eigenlijke werk niet. Dat zie je op geen enkele balans. Een geïrriteerde klant. Bel maar eens een high-tech eindklant dat de levering later komt. Dan escaleert het snel. Hoeveel is de inhoud van zo'n verpakking waard? Vele malen meer dan de verpakking zelf. Een medisch systeem in één kist kan zomaar een tot tweeënhalve ton waard zijn. Erik geeft een voorbeeld dat pijnlijk herkenbaar is. Zo'n systeem staat de ene keer in Madrid, de andere keer in Barcelona. Weet niemand dat hij verhuisd is, dan zoekt Madrid zich suf, terwijl hij in Barcelona ergens in een hoek wordt geschoven. Uiteindelijk bestel je maar een nieuwe. En ben je zo tweeënhalve ton verder. De verpakking is een klein radertje, zegt Erik, maar wel een heel belangrijk. Hoe vaak gaat het mis? 'Vaker dan je zou denken.' En bij modules voor chipmachines kan het betekenen dat een onderdeel vanaf nul opnieuw gebouwd moet worden, of dat engineers de halve wereld over vliegen. Wat is de grootste vijand van een product tijdens transport? Trillingen, schokken en vallen. Je kunt niet voorkomen dat er krachten op een verpakking komen; zie het als de pakketbezorger die jouw bestelling iets te enthousiast door de brievenbus duwt, maar dan met een module van een ton. De kunst is hoe je die krachten opvangt. Hoe bescherm je een product tegen trillingen en schokken? Het is een beetje Goudlokje: te zacht is niet goed, te hard ook niet. De bevestiging moet precies berekend worden. Gaat het product in schuim, en zo ja met welke dichtheid? Zijn veren nodig die ook zijwaartse bewegingen opvangen? Welke toleranties horen bij deze route: over zee, door de lucht of over de weg? Wie dat niet goed berekent, gokt. En die gok heet dead on arrival. Maakt de transportroute uit voor de verpakking? Enorm. Elk ontwerp begint bij Faes met drie vragen: wat moet er van A naar B, wat is A en wat is B? Een ritje binnen Brabant vraagt iets heel anders dan een overtocht van Spanje naar Chili. Is een pallet met wikkelfolie genoeg voor een machine of module? We waren er al even: nee. Het verhaal gaat bijna altijd zo. De engineers ontwerpen iets prachtigs, supermooi, high-tech. En helemaal aan het eind moet het ding nog naar de klant. Dan komt Piet van het magazijn. Piet doet het al jaren zo: pallet, folie, spanband. Klaar. Tien keer gaat het goed. De elfde keer niet. En dan kijkt iedereen elkaar aan: waarom zetten we dit ding in hemelsnaam op een pallet? Kan mijn eigen engineer niet gewoon een verpakking ontwerpen? Kan best. Een goede werktuigbouwkundige tekent heus een kist. Maar heb je dan de garantie dat alles heel aankomt? Nee. Het verschil zit in ervaring: weten welke risico's bij welke sector en welke route horen. Faes doet dit al bijna 40 jaar en heeft van nucleair afval tot telescoopspiegels alles langs zien komen. Wie denkt het zelf even te regelen, loopt in feite vijftien jaar kennis achter. Waarom zou ik verpakken uitbesteden? Erik maakt het simpel: 'Wij staan hier ook niet zelf de ramen te wassen.' Dat laat je doen door iemand die er verstand van heeft. Een precisieverspaner wil verspanen, een machinebouwer machines bouwen. Niet kisten timmeren. Wat is de total cost of ownership (TCO) van verpakkingen? De total cost of ownership van verpakkingen is alles bij elkaar wat verpakken je kost: de verpakking zelf, logistiek, opslag, voorraad, beheer, reparatie, mensen en schade. Pas als je dat totaal ziet, kun je het omlaag brengen. Faes predikt dit al zo'n vijftien jaar. Lange tijd vergeefs: 'Mooi verhaal, maar ik heb nu gewoon een kist nodig.' Dat is de laatste jaren flink veranderd. Wie is in een bedrijf verantwoordelijk voor verpakkingskosten? Hier wordt het interessant. Is het inkoop? De logistiek manager? De CFO? Meestal zweeft het ergens tussenin. Conclusie: het ligt bij niemand. Erik raadt aan om intern eens deze drie vragen te stellen. Volgens hem levert dat steevast een goed gesprek op: Wie is bij ons verantwoordelijk voor de totale kosten van verpakkingen? Is dat de logische plek? Heeft die persoon de juiste tools en data om het inzichtelijk te maken? Hoeveel verpakkingen heb je eigenlijk nodig? Waarschijnlijk minder dan je nu hebt. Faes repareert en beheert retourverpakkingen voor de semiconductorindustrie. Breekt een slotje vier keer op dezelfde manier af, dan weet je: daar moeten we iets mee. Zo bouw je data op. En die data laat soms verrassende dingen zien. Een klant met 700 verpakkingen in omloop kan soms met 200 tot 300 toe. Dat hoeft Erik je niet uit te leggen: dat scheelt nogal. Waarom staan er zoveel lege verpakkingen in loodsen? Omdat er bij elke nieuwe machine gewoon een nieuwe kist wordt gemaakt. Business is business. Het gevolg? Je staat ervan te kijken hoeveel schuren en stallen er vol staan met lege verpakkingen. Stilstaand kapitaal, en materiaal dat makkelijk een tweede, derde of vierde leven had kunnen krijgen. Is een TCO-scan van verpakkingen mogelijk? Ja. Faes kijkt dan bij de klant over de schouder mee: logistieke stromen, voorraad, type verpakkingen, interfaces. Na 40 jaar zien ze vrij snel waar het geld weglekt. Wat is een verpakkingspool en hoe werkt pay-per-use? Hier draait Faes het model om. Bij een verpakkingspool blijft de leverancier eigenaar van de verpakkingen en betaal jij per gebruik: pay-per-use. Faes ontwerpt, beheert, repareert en volgt de kisten, en zorgt dat de juiste verpakking klaarstaat. Jij betaalt per project of per zending. Wat zijn de voordelen van verpakkingen huren in plaats van kopen? Weg van je balans. Wat op je balans staat, daar ben je verantwoordelijk voor. Bij pay-per-use ligt die verantwoordelijkheid ergens anders. Minder administratie. Registratie, verslaglegging en verantwoording neemt de leverancier over. Altijd de juiste kist. Geen speurtocht door de loods, geen dubbele aanschaf. Focus op je vak. Jij bouwt machines; de specialist regelt het verpakken. Einde levensduur geregeld. Wat er met een afgedankte verpakking gebeurt, is niet meer jouw zorg. Hoe maak je industriële verpakkingen circulair? Door aan het einde te denken voordat je begint. Die legendarische flightcases? Onverwoestbaar, maar ook onmogelijk uit elkaar te halen: alles zit aan elkaar geklonken. Blijft de leverancier eigenaar, dan verandert dat. Dan ontwerp je een kist die je makkelijk repareert, demonteert en hergebruikt. Dat maakt hem ook nog goedkoper over zijn hele leven. Win-win-win, noemt Erik het. Waarom kiezen steeds meer bedrijven hiervoor? Wetgeving en duurzaamheidsdoelen geven de laatste drie tot vijf jaar een flinke duw. De oude aanpak, een grote kist vol lucht, folie en schuim en dan zal het wel goed zijn, mag simpelweg niet meer. Wat is smart packaging en wat meten sensoren in een verpakking? Smart packaging is een verpakking die praat. Trackers en sensoren registreren waar de zending is en wat hij onderweg meemaakt. Faes doet dit al voor klanten. Wat kan een sensor in een transportkist registreren? waar de verpakking is; schokken en G-krachten, en uit welke richting ze kwamen; de hellingshoek; of de kist open of dicht is gegaan; hoe vol de verpakking zit; of hij gevallen is of nat is geworden. Wat heb je aan trackingdata van verpakkingen? Meer dan je denkt. Moest een zending morgen geleverd worden en staat hij morgen nog steeds ergens halverwege stil? Dan weet je dat er iets mis is, en kun je ingrijpen. Met duizenden zendingen wordt het pas echt interessant: dan zie je patronen en kun je je logistiek gaan optimaliseren en automatiseren. Is smart packaging geschikt voor vertrouwelijke zendingen? Juist daarvoor. In de semiconductorwereld, waar NDA's aan de orde van de dag zijn, wil je zeker weten dat niemand onderweg even een kijkje neemt. Een open/dicht-sensor verklapt het. Hoe test je of een verpakking sterk genoeg is? Samen met de klant leg je een pakket van eisen vast, en daar test je op. Faes doet dat zelf of via onafhankelijke testinstituten. Alles wordt gemeten en vastgelegd in een rapport. Welke testen worden gedaan op transportverpakkingen? Ja, er staat dan echt iemand die de verpakking van drie meter hoogte laat vallen. Voorbeelden: Valtest: overleeft de module een val van één, twee of drie meter? Watertest: kan de verpakking een uur onder water? Schok- en trillingstest: houdt de bevestiging het vol onder de krachten van de route? Wie is aansprakelijk als er toch iets kapotgaat? Dat staat in de afspraken vooraf. Doordat sensoren vastleggen wat er met de verpakking gebeurde, kun je achteraf vrij precies zeggen waar het aan lag. Is de verpakking getest en voldoet ze aan de eisen, dan is een dead on arrival vrijwel uitgesloten. Met één kanttekening van Erik: je moet hem natuurlijk niet uit een vliegtuig gooien. Hoe ziet de verpakking van de toekomst eruit? Erik zijn antwoord is verrassend: de slimste verpakking van 2035 is niet van jou. Ze blijft van de partij die haar maakt, vertelt continu wat er met haar gebeurt en is makkelijk uit elkaar te halen en opnieuw te gebruiken. Wat is een zelflerende verpakking? Een verpakking die met elke rondgang slimmer wordt. Breken de scharnieren van een bepaald type steeds op dezelfde plek? Dan meldt de data dat vanzelf, en wordt het ontwerp aangepast. Zo wordt de hele verpakkingspool steeds beter, met duurzame materialen en onderdelen die je in een handomdraai vervangt. Houd ik als klant dan nog controle? Ja. Ook al zijn de verpakkingen van de leverancier, jij blijft in de lead. Je ziet precies wat er met je verpakkingen gebeurt, zonder dat je er zelf wakker van hoeft te liggen. Veelgestelde vragen over industriële verpakkingen Wat is het verschil tussen een industriële verpakking en een gewone verpakking? Een industriële verpakking is een maatwerk transportverpakking voor kostbare technische producten, zoals modules voor chipmachines of medische apparatuur. Ze is ontworpen op de route, de waarde en de risico's onderweg, niet op uitstraling in een winkelschap. Hoe voorkom je transportschade bij machines en modules? Door de verpakking te ontwerpen op basis van wat er vervoerd wordt, waarheen en welke krachten onderweg optreden. Bereken de bevestiging met schuim of veren, test de verpakking met val- en trillingstesten en monitor zendingen met schoksensoren. Wat betekent dead on arrival (DOA)? Dead on arrival betekent dat een product beschadigd of defect aankomt bij de klant. Bij industriële producten leidt dat tot spoedonderdelen, expresstransport, extra voorraad en verloren manuren. Hoeveel kost transportschade gemiddeld? Uit onderzoek van Faes met de Rijksuniversiteit Groningen blijkt dat een DOA al snel twee tot drie keer meer kost dan normaal, omdat veel verborgen kosten nergens worden geregistreerd. Wat kost een maatwerk transportkist? Dat hangt af van de eisen, het product en de route. De prijs van de verpakking is meestal klein ten opzichte van de waarde van de inhoud en de kosten van schade. Kijk daarom naar de total cost of ownership, niet naar de prijs per kist. Wat is total cost of ownership bij verpakkingen? Alle kosten rond verpakken bij elkaar: aanschaf, logistiek, opslag, voorraad, beheer, reparatie, personeel en schade. Pas als je dat totaal kent, kun je het verlagen. Kan ik verpakkingen huren in plaats van kopen? Ja, via pay-per-use. De leverancier blijft eigenaar, beheert de verpakkingspool en jij betaalt per gebruik. De verpakkingen staan dan niet op jouw balans. Wat is een verpakkingspool? Een verzameling herbruikbare verpakkingen die centraal worden beheerd, gerepareerd en ingezet. Goed beheer kan het aantal benodigde verpakkingen flink verlagen, bijvoorbeeld van 700 naar 200 à 300. Zijn herbruikbare transportverpakkingen duurzamer? Ja, mits ze zijn ontworpen om gerepareerd en gedemonteerd te worden. Dan krijgen materialen een tweede, derde of vierde leven en hoef je niet voor elke machine een nieuwe kist te maken. Welke sensoren zitten er in een slimme transportverpakking? Trackers voor locatie en sensoren voor schokken, G-krachten, hellingshoek, openen en sluiten en vulgraad. Hoe hoog moet een verpakking een valtest doorstaan? Dat spreek je af in het pakket van eisen. Gangbaar zijn valhoogtes van één tot drie meter, eventueel aangevuld met water- en trillingstesten. Is een pallet met wikkelfolie en spanband voldoende voor een machine? Voor kostbare of gevoelige apparatuur niet. Het gaat vaak goed, maar één schadegeval kost meer dan een goede verpakking. Wanneer moet ik een verpakkingsspecialist inschakelen? Als je product kostbaar, gevoelig of complex is, internationaal reist, in een cleanroom moet of als je merkt dat niemand eigenaar is van de verpakkingskosten. Wat is de beste verpakking voor semiconductormodules? Een maatwerk verpakking met een interface waarop de module vastzit, demping op maat, sensoren voor schok en open/dicht, en bij voorkeur onderdeel van een beheerde, herbruikbare pool. Dus, wie is bij jullie de baas over de verpakkingen? Begin daar. Weet je het antwoord niet meteen, dan is dat precies het moment om eens met Faes Packaging te praten. Ze bieden een TCO-scan aan en je bent er altijd welkom: je kunt letterlijk door de voordeur binnenlopen. Liever op afstand? Via faes.nl, LinkedIn, telefoon of e-mail krijg je altijd direct een mens aan de lijn, die je binnen drie seconden bij de juiste collega heeft. En Piet van het magazijn? Die heeft voortaan wat meer tijd voor zijn eigenlijke werk.