VCA gecertificeerd betekent dat een persoon of bedrijf voldoet aan de VCA-checklist voor veilig, gezond en milieubewust werken. Personen behalen een VCA-diploma via een examen; bedrijven behalen een VCA-bedrijfscertificaat na een audit. Beide zijn tien jaar respectievelijk drie jaar geldig.
Kort samengevat
- VCA staat voor Veiligheid, gezondheid en milieu Checklist Aannemers.
- Persoonscertificaat (diploma) geldt 10 jaar; bedrijfscertificaat 3 jaar.
- Er zijn drie diploma's: Basis (B-VCA), VOL-VCA en VIL-VCU.
- Opdrachtgevers eisen VCA vaak bij werk met verhoogd risico.
Wat betekent VCA gecertificeerd?
VCA staat voor Veiligheid, gezondheid en milieu Checklist Aannemers. Het is een norm en certificatieschema dat aantoont dat een organisatie of persoon werkt volgens erkende afspraken over veilig, gezond en milieubewust werken. Het schema wordt beheerd door de Stichting Samenwerken Voor Veiligheid (SSVV) en is vooral verankerd in sectoren met verhoogd risico, zoals bouw, installatietechniek, onderhoud, offshore en de procesindustrie.
Wanneer men spreekt over 'VCA gecertificeerd' kan dit twee dingen betekenen: een persoon met een geldig VCA-diploma, of een bedrijf met een VCA-bedrijfscertificaat. Deze twee zijn niet inwisselbaar: individuele diploma's tonen kennis van medewerkers aan, terwijl het bedrijfscertificaat het gehele veiligheidsbeheersysteem beoordeelt.
Welke VCA-diploma's bestaan er voor personen?
Voor werknemers gelden drie erkende diploma's, afhankelijk van functie en verantwoordelijkheid:
| Diploma | Doelgroep | Geldigheid |
|---|---|---|
| Basisveiligheid VCA (B-VCA) | Uitvoerende medewerkers | 10 jaar |
| VOL-VCA | Operationeel leidinggevenden en toezichthouders | 10 jaar |
| VIL-VCU | Intercedenten en leidinggevenden bij uitzendbureaus | 10 jaar |
Het examen bestaat uit meerkeuzevragen en wordt afgenomen door een geaccrediteerde exameninstelling. Na behalen ontvangt de kandidaat een diploma dat is opgenomen in het Centraal Diploma Register (CDR), waardoor opdrachtgevers de geldigheid kunnen controleren.
Hoe wordt een bedrijf VCA gecertificeerd?
Een organisatie behaalt het bedrijfscertificaat via een audit door een geaccrediteerde certificerende instelling (CI). De audit toetst het VGM-beheersysteem aan de hand van de VCA-checklist. Er zijn drie certificatieniveaus:
- VCA* — gericht op de directe VGM-beheersing op de werkvloer, geschikt voor kleinere bedrijven.
- VCA** — ook gericht op de VGM-structuur, inclusief beleid, planning en verbeterprocessen.
- VCA Petrochemie — met aanvullende eisen voor werk in de (petro)chemische industrie.
Het bedrijfscertificaat is doorgaans drie jaar geldig, met jaarlijkse tussentijdse controles (surveillance-audits). Aanverwant is VCU (VG Checklist Uitzendorganisaties), specifiek voor uitzendbureaus die personeel leveren aan VCA-plichtige opdrachtgevers.
Waarom eisen opdrachtgevers VCA?
Opdrachtgevers gebruiken VCA om aan te tonen dat zij hun zorgplicht uit de Arbowet borgen bij het inhuren van derden. Bij werk met verhoogd risico — denk aan werken op hoogte, in besloten ruimtes of met gevaarlijke stoffen — is een VCA-certificaat vaak een contractuele toegangseis. Het certificaat vervangt echter niet de wettelijke RI&E (risico-inventarisatie en -evaluatie); het vult deze aan.
VCA en constructieveiligheid
In de metaal- en constructiesector hangt veilig werken direct samen met correcte materiaalkeuze en belastbaarheid. Wie hijs- of tilwerk plant, moet het gewicht van componenten kennen; gebruik hiervoor de gewichtcalculator. Voor het beoordelen van draagconstructies en lasverbindingen zijn de staalberekeningen en de laskennisbank aanvullende hulpmiddelen naast de VCA-systematiek.
Waar let je op bij geldigheid en verlenging?
Een persoonsdiploma verloopt na tien jaar; tijdig herexamen voorkomt onderbreking. Bedrijven moeten de surveillance-audits halen om schorsing of intrekking te voorkomen. Controleer bij inhuur altijd de actuele status in het CDR, aangezien een verlopen of ingetrokken certificaat niet meer als bewijs geldt.
Veelgestelde vragen
Is VCA wettelijk verplicht?
Nee, VCA is niet wettelijk verplicht. Het is een branche-erkende norm die opdrachtgevers contractueel kunnen eisen. De onderliggende Arbowet-verplichtingen, zoals de RI&E, gelden wel altijd.
Hoe lang is een VCA-diploma geldig?
Een persoonlijk VCA-diploma (B-VCA, VOL-VCA of VIL-VCU) is tien jaar geldig. Daarna is een herexamen nodig om gecertificeerd te blijven.
Wat is het verschil tussen VCA* en VCA**?
VCA* richt zich op de directe VGM-beheersing op de werkvloer en is geschikt voor kleinere of onderaannemende bedrijven. VCA** toetst daarnaast de volledige VGM-structuur, inclusief beleid en verbeterprocessen, en is bedoeld voor hoofdaannemers.