Een kantelbak voor een heftruck is een bakvormig hulpstuk dat over de vorken schuift en met een hendel of hydraulisch mechanisme kantelt, waardoor bulkgoed zoals afval, grond of schroot gecontroleerd wordt gelost zonder dat de chauffeur uitstapt.
Kort samengevat
- Kantelbakken worden op de vorken geschoven en met kettingborging vastgezet.
- Er zijn mechanische (handbediend) en hydraulische uitvoeringen.
- Nettolast en zwaartepunt beïnvloeden de restdraaglast van de heftruck.
- Gebruik conform EN ISO 3691-1 en periodieke keuring blijven verplicht.
Wat is een kantelbak voor een heftruck?
Een kantelbak heftruck is een aanbouwdeel (attachment) in de vorm van een open bak die met twee vorkkokers over de heftruckvorken wordt geschoven. De bak dient om losgestort materiaal — denk aan bouwafval, spanen, grond, schroot of granulaat — op te scheppen, te transporteren en op de gewenste plek te lossen. Kantelen gebeurt via een ontgrendelmechanisme, waarna de bak naar voren klapt en de inhoud eruit stort.
Het hulpstuk maakt van een standaard heftruck een veelzijdige laadmachine, zonder dat een aparte shovel nodig is. Voor het bepalen van de resterende draagcapaciteit is het eigen gewicht van de bak en het zwaartepunt van de lading bepalend; reken dit vooraf door met een rekentool.
Hoe werkt de kantelbak van een heftruck?
De bak wordt over de vorken geschoven tot tegen de vorkrug en met een ketting of borgpen aan de vorkendrager vergrendeld. Zo kan de bak niet naar voren glijden tijdens het heffen of rijden. Bij het lossen bedient de chauffeur:
- Mechanische kantelbak: via een trekkabel of hendel vanuit de cabine ontgrendelt de vergrendeling en kantelt de bak door het gewicht van de lading naar voren.
- Hydraulische kantelbak: via de extra hydraulische functie van de heftruck kantelt de bak gecontroleerd, ook wanneer deze leeg of licht beladen is.
Na lossen keert de bak door zijn eigen constructie of hydraulisch terug in de horizontale stand.
Welke typen kantelbakken zijn er?
| Type | Bediening | Toepassing |
|---|---|---|
| Standaard kantelbak | Mechanisch (kabel) | Algemeen afval- en materiaaltransport |
| Zware uitvoering | Mechanisch/hydraulisch | Schroot, puin, stenen |
| Hydraulische kantelbak | Hydraulisch | Precies lossen, gefaseerd storten |
| Lekvrije/dichte bak | Mechanisch | Vloeistofhoudend of fijn materiaal |
Welke capaciteiten zijn gangbaar?
Volumes lopen doorgaans van circa 0,3 m³ tot 2,0 m³. Het eigen gewicht varieert van ongeveer 150 kg voor kleine bakken tot ruim 800 kg voor zware uitvoeringen. De nominale draaglast van de bak wordt door de fabrikant opgegeven; deze mag nooit worden overschreden en moet altijd binnen de restcapaciteit van de heftruck vallen. Wilt u het gewicht van een specifieke lading inschatten, gebruik dan een gewichtsrekentool.
Waar moet u op letten bij veilig gebruik?
Het aanbouwen van een kantelbak verplaatst het zwaartepunt van de lading naar voren, waardoor de restdraaglast van de heftruck afneemt. De fabrikant is verplicht een aangepast lastdiagram te leveren wanneer een attachment het draagvermogen beïnvloedt.
- Controleer of de vorken volledig in de kokers zitten en de kettingborging vast is.
- Rijd met de bak zo laag mogelijk boven de grond en licht achterovergekanteld.
- Voorkom dat personen zich onder of naast de gekantelde bak bevinden.
- Laat het hulpstuk periodiek keuren; borging, lasnaden en kantelpunt zijn kritische onderdelen.
Welke normen en regels gelden?
Heftrucks en hun aanbouwdelen vallen onder de Machinerichtlijn en moeten voorzien zijn van CE-markering. De veiligheidseisen voor gebruik zijn vastgelegd in EN ISO 3691-1 (industriële transportvoertuigen). Voor elektrisch aangedreven varianten met hydraulische functies is periodieke inspectie conform NEN 3140 aan de orde. In Nederland geldt bovendien een periodieke keuringsplicht op basis van het Arbobesluit. Combineer nooit een attachment met een heftruck zonder het bijbehorende, aangepaste lastdiagram te raadplegen; meer over draagvermogen leest u bij onze kennisbank.
Veelgestelde vragen
Verlaagt een kantelbak de draagcapaciteit van de heftruck?
Ja. Het eigen gewicht en het naar voren verschoven zwaartepunt verlagen de restdraaglast. De fabrikant levert hiervoor een aangepast lastdiagram dat u altijd moet aanhouden.
Heb ik een hydraulische aansluiting nodig?
Niet voor een mechanische kantelbak; die werkt met een kabel en de zwaartekracht. Voor een hydraulische kantelbak is een extra hydraulische functie op de heftruck vereist.
Is een kantelbak keuringsplichtig?
Als aanbouwdeel valt de kantelbak onder de arbeidsmiddelen die periodiek gekeurd moeten worden. Let daarbij op borging, kantelpunt en lasnaden, conform de eisen uit het Arbobesluit.